نياميخته وتنها به منطق وطبيعيات وإلهيات پرداختند . از آنانند إسكندر افروديسى ونيقولاوس وانتونينوس . دومى كسانيند كه تنها در منطق وطبيعي از أو پيروى كرده ودر إلهيات وروحانيات به أفلاطون گراييدند وبا وى ناسازگار آمدند مانند المفيدورس وثادورس وآمونيوس الحامل ( ساكاس - باربر ) . جز اينكه آمونيوس گفته است كه أفلاطون وأرسطو در إلهيات محض با هم سازگارى ندارند مگر در چند مسألهء الهى كه با طبيعت ونفس آغشتگى دارد ( الجمع فارابى 102 ) أبو نصر فارابى در كتابي كه در اين زمينه ساخته است مىگويد كه ميان آن دو ناسازگارى نيست . أبو على مشكويهء رازي بر خلاف فارابى سخن گفته واز وى سخت خرده گرفته است ومن ديدم كه در چند جا گفته است با اشاره به أفلاطون : بدا به گويندهء اين سخن ( أنموذج العلوم باب 16 در عنايت وتدبير ) . سوم گزارندگان نگارشهاى أو به لاتينى مانند آپولوس ماداوروس وبوئسيوس وايسيود وروس اشبيلى وآلبرتوس ماگنوس وتماس آكوئيناس وپتروس اسپانيايى ولئوماگنينوس وپاسيوس يوليوس وديگران ( معارف 125 ) . گزارش تماس آكويناس Thomas d , Aquinas به لاتينى با ترجمهء لاتينى گيوم دمربك Guilaume de Moerbeke در 1925 و 1950 چاپ شده است ( ديباچهء تريكو چاپ دوم ص 57 ) . چهارم گزارش‌نگاران سريانى وپهلوى مانند پروبوس وسرگيوس وپولس فارسي وسوروس سه‌بخت وگئورگيوس وابن العبري ويعقوب رهاوى وجز اينها ( معارف 125 ) كه به تاريخ أدب سريانى در زبانهاى اروپائى وعربى درست بايد نگريست واز آنان آگاه شد . من در گفتارم دربارهء دانشگاه إيراني أدس ونصيبين اندكى در اين زمينه گفتگو داشته وسرچشمه‌ها را نشان داده‌ام . پنجم مترجمان نگارشهاى أو به عربى كه در بيشتر سرچشمه‌هاى ما نام ونشان آنها هست ورشر هم از آنان سخن داشته است . أو در جدول نخستين كتاب خود از نه مترجم منطق وسرگذشت ونگارشهاى آنان ياد كرده است . مترجمان ديگر در فهرست ابن نديم وتاريخ الحكماء قفطى وجاهاى ديگر ودر تاريخ أدب سريانى برشمرده شده است .